یکی از جذاب‌ترین صنایع دستی و هنرهای زیبایی که در ایران رواج دارد،رشته حصیر بافی است. حصیر بافی از گذشته‌های دور در اکثر کشورهای آفریقایی و کشورهای آسیایی مثل ایران، اندونزی، تایلند و … رواج داشته است. این هنر جذاب و پرطرفدار در شمال و جنوب ایران عمدتاً به صورت فعالیت‌های خانگی رواج دارد.

مردان و زنان زیادی وجود دارند که برای تأمین مخارج روزمره خود و یا پر کردن اوقات فراغتشان به حصیر بافی مشغولند! با کمک حصیر می‌توان محصولات حصیری مختلفی مثل سبد، زنبیل، پرده و … را تولید کرد.


پیشنهاد دوراونتاش : حصیر | خرید صنایع دستی


حصیر بافی چیست؟

حصیر بافیحصیر بافی عبارت است از زیر و رو کردن، بافتن و پیچاندن رشته‌های گیاهی در شکل‌های مختلف به صورت ساده و نقش دار به کمک دست و پا. با توجه به این که مواد اولیه حصیر بافی در شمال و جنوب ایران به وفور یافت می‌شود و این هنر با شرایط اقلیمی این دو منطقه در تناسب است، رواج حصیر بافی در این مناطق بیشتر از سایر بخش‌های ایران است.

این نوع صنایع دستی به واسطه مواد اولیه فراوان و ارزانی که دارد، افراد زیادی را به سمت خود کشانده است. محصولات حصیر بافی این روزها به عنوان اکسسوری‌های تزئینی در خانه‌های شهری زیاد یافت می‌شوند. همچنین توریست‌های خارجی برای خرید این محصولات، علاقه زیادی نشان می‌دهند.

هنر حصیر بافی در واقع پیچاندن و بافتن رشته های گیاهی به یکدیگر می باشد .این بافته ها ممکن است ساده و یا طرح دار باشد و به کمک دست یا پا انجام شود.

از حصیربافی چه تولید می شود؟حصیربافی

از حصیر بافی محصولات بسیار متنوعی تولید می شود که از جمله ی آن ها می توان سبد ، زنبیل ، کلاه ، فرش و زیرانداز ، پرده های حصیری و بسیاری از ظرف های مختلف اشاره کرد.

حصیربافی در کجای ایران تولید می شود؟

حصیربافی در مناطق جنوبی و شمالی ایران به دلیل اینکه مواد اولیه ی آن ها به راحتی قابل دسترس هستند تولید می شود و تولید این محصول و هنر دست در این مناطق بسیار رواج دارد .

یکی از علت هایی که در این مناطق حصیر بافی رواج دارد ارزان بودن مواد اولیه و در دسترس بودن مواد اولیه ی آن می باشد . امروز بخشی از این محصولات به عنوان اشیای کاربردی و تزئینی در زندگی شهری مورد استفاده قرار می‌گیرد.

بافته‌های چوبی به صورت تخت و با حجم دیده می‌شوند. ایجاد نقش و تنوع آن وابسته به رشته‌ها و چگونگی از زیر و رو گذراندن آن‌هاست، رنگ محصولات حصیربافی بستگی به رنگ طبیعی مواد اولیه‌ی آن‌ها دارد اگر چه در مواردی برخی از رشته‌ها را رنگ‌آمیزی کرده و به کار می‌برند.


مقاله انواع صنایع دستی ایران


انواع مختلف حصیربافی

با توجه به ماده ی اولیه ای که برای بافت استفاده می کنند و روش بافت می توان حصیربافی را به دسته های زیر تقسیم کرد:

  • حصیربافی
  • بامبو بافی
  • مرواربافی
  • کپوبافی

تقسیم بندی آثار تولید شده در حصیر بافی :هنر حصیربافی

با توجه به مواد اولیه ای که در محصولات حصیری به کار می‌رود، فرایند تولید آن‌ها می‌تواند نام‌های متفاوتی داشته باشد. به عنوان مثال کپو بافی، مروار بافی و بامبو بافی از جمله این موارد هستند. افرادی که در این حوزه فعالیت می‌کنند، به خوبی بر این مسئله آگاهند که هر کدام از این زیرمجموعه‌های حصیر بافی دارای چه خاصیت‌هایی بوده و چه محصولاتی را می‌توان با کمک آن‌ها تولید کرد.

کپوبافی چیست و چه کاربردی دارد؟

کپو یکی از صنایع دستی رایج در جنوب ایران و مخصوص حاشیه شهرستان دزفول است و ماده اولیه آن برگ درخت خرما (نخل) است. مسافران ایرانی و خارجی زیادی تمایل به خرید این محصول از بازارهای سنتی دارند. این هنر زیبا در خانه‌های بسیاری از ما ایرانی‌ها یافت می‌شود. به عنوان مثال اکثر بانوان ایرانی در آشپزخانه خود یک یا دو کپو برای زیر قابلمه‌های خود دارند. صنایع دستی دوراونتاش با بیش از 300 نفر بافنده ، بیشترین حجم تولید کپو را در ایران دارد .


مقاله کاربرد سبد حصیری و نظم بخشیدن به منزل


تاریخچه حصیربافی در ایران :

یکی از قدیمی‌ترین صنایع دستی که در ایران رواج داشته، حصیر بافی است. باستان شناسان نمونه‌هایی از این هنر را در بین النهرین و مناطق جنوبی پیدا کرده اند و ثابت شده که نخستین زیر اندازه‌ای که نسل بشر از آن‌ها استفاده می‌کرده از جنس نی و گیاهان باتلاقی بوده است.

البته این تمام ماجرا نیست! احتمالاً برای شما هم جذاب است که بدانید شهر دزفول مهد کپو ایران نام دارد و همچنین به عنوان شهر کپو به ثبت جهانی رسیده است.

ابزار و وسایل هنر حصیربافی

برای حصیربافی می‌توان از ابزارهای مختلفی استفاده کرد، اما رایج‌ترین این ابزارها عبارت‌اند از:

ابزار حصیر بافی

کاربرد حصیربافی

انواع چاقو و قیچی بریدن تکه‌های چوب و گیاه
درفش سوراخ کردن، تکه کردن و یا شکستن چوب
خط کش متری و نواری برای اندازه گیری چوب
چسب چسباندن و محکم کردن تکه‌های چوب
ظرف آب خیساندن رشته‌های چوب
گاز یا چراغ الکلی سوزاندن پرزها
مقوا برای کشیدن طرح اولیه و قالب گیری

روش تولید حصیربافی چگونه است؟

برای ساخت حصیر و یا اصطلاحا حصیربافی، هنرمند باید چندین مرحله را پس از انتخاب مواد اولیه (نی، برگ درخت خرما، ترکه درخت بید، ترکه درخت انار و …) که عموما نیز با توجه به جغرافیای منطقه ای انجام می شود، طی کند. از آنجایی که حصیربافی عموما با نی و برگ درخت خرما انجام می شود، ما در این مقاله، نحوه ی حصیربافی در هر دو روش را توضیح می دهیم.

حصیربافی در شمال ایران و هر چیزی که در مورد آن باید بدانید - مجله اتاقک

شاخه های نی در طول و قطرهای مختلف از مرداب یا کناره ی رودها با استفاده از داس چیده شده و شاخ و برگ اضافی آن بریده می شوند. سپس در امتداد طولی هر نی، با استفاده از چاقو یا همان داس، شکافی انداخته می شود. نی ها را در یک مکان روی هم قرار داده و سپس با وارد کردن ضربه به آن ها و اصطلاحا کوبیدن آن ها، نی ها ترک خرده و خرد می شوند. با این کار، نوار یا ترکه های باریکی از نی ایجاد می شوند که با بافتن همین ترکه ها، حصیربافی انجام می شود. این مدل از حصیربافی بیشتر برای ساخت زیرانداز استفاده می شود.

برای استفاده از برگ درختان خرما، ابتدا آن ها را از درخت بریده و سپس برگ های آن را از همدیگر جدا کرده یا اصطلاحا پر می کنند. سپس این برگ ها را در آب قرار می دهند تا رنگ آن ها رو به زردی رود. برای تسریع این مرحله، گاهی از آب جوش نیز استفاده می شود. برگ های زرد یا همان نوارهای درخت خرما، حال آماده ی بافته شدن و ساخت ظروف حصیربافی هستند.

هنرمندان برای نشان دادن ذوق و سلیقه ی خود، گاهی از رنگ های طبیعی، شیمیاعی و یا نخ نیز استفاده می کنند تا حصیر بافته شده، ظاهر بهتری داشته باشد. جوهر رنگی یا همان بقم، به عنوان رنگ طبیعی به حصیر زده می شود. این ماده طبیعی به رنگ های سبز، بنفش، آبی و نارنجی وجود دارد و برای رسیدن به رنگ های تیره تر و یا روشن تر، مقداری زردچوبه به آن کم یا اضافه می کنند. عموما طرح های استفاده از شده در حصیر بافی طرح های انتزاعی و ساده بوده و با بافتن نوارهای حصیر ایجاد می شوند. این بدان معنااست که هنرمندان برای رنگ کردن حصیر ها از قلم و رنگ استفاده نکرده، بلکه با بافتن رنگ های مختلف حصیر در کنار یکدیگر، طرح مد نظر خود را ایجاد می کنند.

برای بافتن حصیر بافی، حصیرها به صورت تار و پود بر روی یکدیگر قرار گرفته و به صورت یکی رو و یکی زیر، ترکه ها رو بهم می بافند. برای قسمتی از ظرف که صاف باشد، ترکه های عمود بر هم به همدیگر بافته می شوند (همانند بافتن کاموا). برای قسمت هایی از ظرف که دارای لبه باشند و ظرف صاف نباشد، حصیربافان از روش های متفاوتی استفاده می کنند. در یک روش، حصیرها را به صورت مورب به یکدیگر تاب می دهند و در روش های دیگر، از تارهای جدید و حلقوی برای شکل دهی به آن قسمت کار استفاده می کنند.


مقاله گالری صنایع دستی


صادرات حصیر ایرانی به کدام کشورها انجام میشود؟

افزایش صادرات ۱.۵ میلیارد دلاری معدن و ۶.۵ میلیارد دلاری پتروشیمی در سالجاری - پایگاه اطلاع رسانی کالاخبر

 

حصیر های سنتی در گذشته زینت بخش اکثر پنجره ها و بالکن های خانه های باصفای قدیمی بود و جلوی ورود نور شدید و حرارت آفتاب، و حتی بسیاری از حشرات را به خانه ها می گرفتند اما با مدرن شدن زندگی های شهری دیگر بساط حصیر بافی ها و حصیر فروشی ها در شهرها کم رونق شد و امروزه در کلان شهرهایی مانند تهران، تعداد انگشت شماری ازین قبیل میتوان یافت.

اشتغالزایی برای حصیر بافان تنها در صورتی رخ می دهد که محصول آنها برای فروش تقاضا داشته باشد و این افزایش تقاضا فقط با صادرات حصیر امکان پذیر میشود.
ساخت حصیر با دست در مناطق مختلف ایران بسته به نوع مواد خام در دسترس با یکدیگر متفاوت است. برای نمونه در در نوار جنوبی ایران از الیاف نخل خرما و در نوار شمالی ایران از ساقه های برنج و گندم استفاده می‌شود. از سوی دیگر نوع کاربری لوازم تولیدی بسته به نیاز اهالی آن منطقه از نظر شکل و اندازه تفاوت دارند. در استان اصفهان، حصیر بافی در مناطق بیابانی و خشک مانند خور و بیابانک و نایین انجام می‌شود و مواد خام مورد استفاده الیاف نخل خرما است؛ ولی در شهرستان نجف‌آباد برای بافت سبدهای حصیری از ترکه های نرم درختان یک ساله یا دو ساله استفاده می شود. سبدهای ساخته شده در نجف آباد، لوده نام دارد و کاربرد آن ها در حمل محصولات باغی و میوه است. در قصر شیرین برای حصیربافی از شاخه های جوان پاجوش درخت خرما استفاده می‌شود که به آن «فَسیل» گفته می‌شود.

حصیر (Wicker) در گمرک جهانی با کد تعرفه (HS Code) به شماره ۴۶۰۱ شناخته می شود.

  • لازم به ذکر است که همه ی محصولات را به طور دقیق و جزئی نمی توان بررسی کرد و به همین علت گروهی از کالا ها را که مرتبط با کالای مورد نظر شما است، تحلیل و بررسی میکنیم تا استعداد های بازار محصول منتخب را در مناطق مختلف دنیا بشناسیم.
  • تمام گزارشات زیر براساس آنچه تا پایان سال ۲۰۱۸ میلادی در گمرکات اظهار و ثبت شده، درج شده است.
  • تلاش بر این است که با مطالعه این گزارشات فضای تجاری محصول مدنظرتان را بهتر بشناسید و با آگاهی بیشتر اسباب نتیجه گیری قوی تر را برای تجارت خود فراهم آورید.

وضعیت بازار جهانی

آمار صادرات حصیر

هدف شناسایی رقبا در بازار جهانی است.

وضعیت بازار جهانی رقم کل صادرات: ۶۱۳,۹۹۳,۰۰۰ دلار

وضعیت بازار جهانی میزان رشد پنج ساله ارزش هر واحد: ۳- درصد

وضعیت بازار جهانی میزان رشد یکساله ارزش هر واحد: ۱۴ درصد

وضعیت بازار جهانی میانگین فاصله از کشور وارد کننده: ۵,۲۲۸ KM

آمار واردات حصیر

هدف شناخت متقاضیان و پتانسیل ها در بازار جهانی است.

وضعیت بازار جهانی رقم کل واردات: ۴۱۲,۹۷۱,۰۰۰ دلار

وضعیت بازار جهانی میزان رشد پنج ساله ارزش هر واحد: ۵- درصد

وضعیت بازار جهانی میزان رشد یکساله ارزش هر واحد: ۷ درصد

وضعیت بازار جهانی میانگین فاصله از کشور صادر کننده: ۴,۸۳۴ KM

نمودار صادرات

نمودار میله ای زیر، نشان دهنده ی رتبه و حجم صادرات کشور های جهان است.

آمار صاردرات حصیر

اگر علاقه‌مند به تهیه محصولات حصیری هستید، می توانید از فروشگاه دوراونتاش، انواع این محصولات را با تنوع بسیار زیاد و قیمت مناسب تهیه کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
You need to agree with the terms to proceed

آرشیو مطالب: