مهمترین نقش صنایع دستی در صنعت گردشگری

مهمترین نقش صنایع دستی در صنعت گردشگری

در دنياي كنوني نقش صنایع دستی در صنعت گردشگری بسیار مشهود است و يكي از منابع درآمدي كشورها محسوب مي شود، كه در كنار آن خرید صنايع دستي مي تواند درتوسعه توريسم و مبادلات فرهنگي مؤثر باشد. یکی از بخش‌ های مهم اقتصادی و فرهنگی در ایران، حوزه صنایع دستی و هنرهای سنتی است که ابزاری قابل توجه برای صادرات کالا، اشتغال زایی، جذب توریسم و بالا بردن سطح تولید ملی به شمار می رود. کشور ایران از اقوام و آداب و رسوم مختلف تشکیل شده که هر کدام از این اقوام با توجه به تاریخ و فرهنگ خود، در صنایع دستی و هنر های سنتی استعداد و پتانسیل های خاصی دارد، در واقع صنایع دستی پلی میان اقتصاد و فرهنگ است و با توسعه آن، نه تنها به اشتغال زایی و اقتصاد کمک کرده ایم، بلکه گام بلندی در جهت معرفی فرهنگ اصیل ایرانی برداشته ایم.

صنایع‌ دستی از یک‌ سو فعالیت و حوزه ‌ای اقتصادی است که هم می ‌تواند روی رشد صادرات غیرنفتی کشور تاثیر فزآینده گذاشته و زمینه اشتغال فراوانی را ایجاد کند و هم از سوی دیگر بستری برای معرفی بهتر فرهنگ و هنر باشد. با توجه به این دو کارکرد، همزمان صنایع‌ دستی و تاثیرات آن در رشد اقتصادی کشور ضروری است که در برنامه‌ ریزی ‌های کلان کشور نسبت به آن توجه ویژه‌ای صورت گیرد.

در میان انواع جاذبه های توریستی نقش و اهمیت صنایع دستی بعنوان هنری مقدس، صنعتی مستقل، بومی و اصیل با جنبه های قوی کاربردی از جهات هنری، فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی بر همگان و به ویژه محققان و اهالی فرهنگ آشکار است. نکته مهم و شایان توجه آن است که ‌این هنر ملی بواسطه بازتاب ذوق سرشار، اندیشه خلاق و هنرمندان پرمایه ولی بی ادعا باید بصورت مناسب و برنامه ریزی شده مورد حمایت قرار گیرد.


مقاله اهمیت صنایع دستی


صنایع دستی و صنعت گردشگری

ایجاد اشتغال و کسب درآمد جاذبه گردشگری، حفظ و بقای آداب و رسوم قومی، جلوگیری از مهاجرت بی رویه به شهرها، افزایش درآمد ارزی و توسعه صادرات غیر نفتی، تقویت روحیه ابتکار و خلاقیت در افراد و افزایش مشارکت زنان می‌تواند از پیامدهای رونق صنایع دستی در کشور و منطقه باشد.

صنایع دستی به حفظ میراث فرهنگی ـ قومی ایران کمک می‌کند و همچنین درآمدهای ارزی ناشی از فروش صنایع می‌تواند بخش مهمی از صادرات غیرنفتی کشور را به عهده گیرد. صنایعی مانند سفال، سوزن‌کاری، منبت، حصیربافی، سرامیک و غیره تجلی فرهنگ دیرین است که جاذبه‌های فراوانی برای گردشگران دارد. اما کسانی که به این حرفه مشغول بودند، شغل خود را به دلیل نبود تقاضا در بازار کالا از دست دادند.

در صورت عدم توجه مناسب به توریسم در بخش صنایع دستی با پیامدهای منفی نظیرغلبه تفکر تجاری و قاچاق کالا بر فعالیت‌های مولد و تولیدی، عدم حضور بخش غیردولتی نیرومند در صنایع دستی، پراکندگی مناطق تولیدی و دوری از بازار، ضعف بنیه مالی صنعتگران، بالا بودن سود تسهیلات بانکی، عدم ثبات شغلی به دلیل تأثیر نوسانات اقتصادی و بویژه رونق یا رکود بازار، فقدان کارگاه های مدرن و مجهز و … روبرو خواهیم شد.

صنعت جهانگردی یکی از بزرگترین و متنوع ترین صنایع درآمدزا در دنیا به حساب می آید. به گونه ای که در عصر حاضر به عنوان سومین صنعت پردرآمد پس از نفت و خودرو می باشد. اهمیت این بخش برای کشور ایران که از لحاظ جاذبه های توریستی در ردیف ده کشور اول جهان و از حیث تنوع توریستی در ردیف پنج کشور اول جهان قرار دارد، دارای اهمیت استراتژیک و راهبردی می باشد.

هنرهای سنتی و صنایع دستی و نقش صنایع دستی در صنعت گردشگری

صنایع دستی و صنعت گردشگری2

هنرهای سنتی و صنایع دستی هر یک با مفهوم خاص خودشان یکی از مهمترین وجوهات فرهنگی و اقتصادی گردشگری کشورمان محسوب می شوند. قابلیت بهره برداری اقتصادی از هنرهای سنتی و مخصوص استان های مختلف کشورمان، یکی از اصلی ترین مزایای پرداختن به صنعت گردشگری و تقویت بخش فرهنگی آن است.

جهت رونق صنعت توریسم در بخش صنایع دستی در کشور  مسئولین امر باید در مرحله نخست نقش و اهمیت پژوهش های اجتماعی را مورد توجه بیشتری قرار دهند و برای این مهم سرمایه ‏گذاری نمایند، تا بتوان علی‏رغم محدودیت های خاص از ظرفیت های موجود حداکثر بهره ‏وری را برای کشورمان حاصل نماییم.

راهکارهای برای رونق صنعت توریسم

– تدوین برنامه ها، سیاست های کلی، کلان، قانونمند و منظم برای رونق صنعت توریسم در کشور

– فرهنگ سازی شیوه برخورد با توریست ها در مکان های توریستی از سوی بومیان و متصدیان مکان ها

– بهره گیری از بخش خصوصی برای سرمایه گذاری های مطلوب در بخش توریسم

– ایجاد تسهیلات رفاهی، بهداشتی، اطلاع رسانی، سازمان کارا و مطلوب طبق استانداردهای بین المللی

– ایجاد سیستم حمل و نقل مطلوب هوایی و زمینی، ساخت هتل ها، اقامتگاه ها، پارکینگ های مناسب و

حفظ و نگهداری و همچنین مرمت آثار تاریخی، باستانی و توریستی

راهکارهای برای تقویت و رونق صنایع دستی

ـ تقویت موسسات و شرکت های خصوصی و سرمایه گذار در بخش گردشگری و حمایت از توسعه کارگاه های تولیدی از طریق اعطای تسهیلات اعتباری و حمایت از ایجاد بازارچه های صنایع دستی

ـ راه اندازی بانک اطلاعات جامع گردشگری و صنایع دستی، ضمن تمرکز کلیه فعالیت هنرهای صناعی در یک نهاد منسجم و مسئول و همچنین متمرکز کردن مراکز تصمیم گیری و تصمیم سازی در بخش توسعه صنایع دستی

ـ تهیه و تدوین استاندارد مواد اولیه مورد مصرف با حفظ اصالت های بومی، ملی و فرهنگی

ـ برگزاری جشنواره های فرهنگی- صنایع دستی با حضور فرهنگ های متنوع ایرانی و همچنین برگزاری جشنواره و نمایشگاه بین المللی صنایع دستی و گردشگری بصورت مشترک با مشارکت کشورهای منطقه و سازمان های فرهنگی

– افزایش میزان تنوع و زمینه های کاربردی آثار صنایع دستی و بالطبع بالا بردن کیفیت و افزایش میزان دوام هنرهای صناعی

ـ فعال سازی انجمن ها در جهت حفظ، احیاء و آموزش صنایع دستی

*سلسله یاداشت های روابط عمومی و امور فرهنگی شهرداري سقز در بخش آموزش شهروندي


مقاله معرفی کامل سوغات و صنایع دستی ایران


رابطه صنایع‌دستی با گردشگری چیست؟

صنایع دستی و صنعت گردشگری

در سالهای اخیر، به صنایع دستی در کشورهای در حال توسعه و حتی پیشرفته توجه ویژه ای شده است. بر این اساس، فرآورده های دستی به علت ویژگی های خاص کاربر بودن، وابستگی نداشتن به تکنولوژی خارجی، ارزش افزوده بالا، زود بازده بودن، اشتغال زایی، رابطه مستقیم با صنعت توریسم و جهانگردی و فقدان جنبه های رقابتی از طرف کشورهای پیشرفته جایگاه ویژه ای را در اقتصاد ملی ایفا می نماید. تمامی ممالک جهان اعتقاد به تاثیر متقابل صنایع دستی و صنعت گردشگری دارند، چرا که در عمل و تجربه دریافته اند هنرهای دستی یکی از عوامل بسیار موثر در جلب و جذب گردشگر در تمامی گرایش های ملی، منطقه ای و داخلی است و متقابلا به این نتیجه هم رسیده اند که صنعت گردشگری می تواند به رشد، توسعه و گسترش صنایع دستی و بهبود کیفیت آن کمک کند. این مقاله با هدف شناسایی موانع و مشکلات صنایع دستی یزد و نیز با انگیزه احیا و ترویج صنایع دستی برای جذب گردشگر (نمونه موردی حصیربافی شهرستان بافق) به بررسی جایگاه و نقش صنایع دستی در جذب گردشگر در شهر یزد می پردازد. پژوهش از نوع تحلیلی – توصیفی بوده و نتایج تحقیق بیانگر این است که استان یزد، به جهت نداشتن موقعیت طبیعی مناسب و فعالیت های کشاورزی، از گذشته های دور در رشته های متعددی در صنایع دستی فعال بوده است و در توسعه صنایع دستی کشور سهم عمده ای داشته است و نتایج حاصل از تحقیق نشان داد که استراتژی توسعه این صنعت را، در آموزش صحیح، رفع مشکلات سرمایه ای و سیاست های حمایتی و تشویقی و سیاست بهبود و ارتقاء و توسعه توریسم و تبلیغات مناسب می توان برشمرد.

نقش صنایع‌دستی در جذب توریست

امروزه توليد صنايع دستي كه مزين به نقش آثار تاريخي، باستاني و يادمان هاي ويژه هر كشور است در دستور كار صنعتگران جهان قرار دارد و تلاش مي شود كه حتي بخشي از اين گونه آثار كه از سنگ، چوب، فلز و يا بر روي سراميك و پارچه پديد مي آيد با قيمت هاي ارزان در اختيار توريست ها قرار گيرد. تمامي ممالك جهان، اعتقاد به تاثير متقابل صنايع دستي و صنعت گردشگري دارند. چرا كه در عمل و تجربه دريافته اند كه هنرهاي صناعي يكي از عوامل بسيار موثر در جلب و جذب گردشگر در تمامي گرايش هاي ملي، منطقه اي و داخلي است و متقابلاً به اين نتيجه هم رسيده اند كه صنعت گردشگري مي تواند به رشد، توسعه و گسترش صنايع دستي و بهبود كيفيت آن كمك كند. بر پايه اين اعتقاد و تجربيات حاصله تشكيلات صنايع دستي و گردشگري در بسياري از كشورها در هم ادغام و يا در رابطه اي هماهنگ و منسجم با هم ديده شده اند كه خوشبختانه در كشور ما نيز گام هايي در اين زمينه برداشته شده است. صنايع دستي استان ايلام، به عنوان ميراث هزارساله تمدن اين خطه از جمله پتانسيل هاي مهمي است كه مي تواند سهم مهمي در اشتغال زايي استان داشته باشد. زندگ عشيره اي و سنتي در استان ايلام باعث رشد و رونق صنايع دستي مرتبط با آن شده است. از ديرباز بافت قالي كردي (قاليچه درشت بافت)، سياه چادر، چيغ (چيت) بافي، جاجيم بافي، گليم ساده، نمدمالي، احرامي بافي، گيوه بافي و عبابافي در استان مرسوم بوده است. صنايع دستي استان به سه دسته تقسيم مي شود: صنايعي كه هنوز مورد استفاده قرار مي گيرند. صنايعي كه در حال منسوخ شدن هستند و بندرت از آنها استفاده مي كنند. صنايعي كه منسوخ شده و ديگر مورد استفاده قرار نمي گيرد. در اين مقاله با روش توصيفي و تحليلي بر آن شده ايم كه به بررسي نقش صنايع دستي در جذب گردشگر در استان ايلام بپردازيم و با تحليل مشكلات و موانع سر راه توسعه اين صنعت، به بيان راهكارهايي علمي و عملي براي توسعه و حفاظت از صنايع دستي استان بپردازيم.

آشنایی با سازمان‌‌های بین‌المللی مربوط به صنایع‌دستی

نظر به نقش و اهمیت صنایع دستی به ویژه به لحاظ فرهنگی و نیز این که صدها میلیون نفر در سراسر جهان با عنوان شغل اصلی یا شغل جنبی دست اندرکار کاربردی ترین هنر جهان هستند، از سال ۱۹۶۴ میلادی به این سو سازمان‌هایی برای حفظ و حراست از پرپیشینه ترین هنر دنیا تأسیس شده است که ذیلاً به معرفی آنها می پردازیم:

شورای جهانی صنایع دستی (World Crafts Council)

بنا به دعوت «سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد» (یونسکو)، نمایندگی ۲۵ کشور جهان در روز ۱۰ ژوئن سال ۱۹۶۴ میلادی در نیویورک، گرد هم آمدند تا چگونگی حمایت از صنایع دستی، به عنوان بخشی از زندگی فرهنگی و حیات اقتصادی ملل را مورد توجه قرار دهند. خوشبختانه این گردهمایی منجر به تأسیس شورای جهانی صنایع دستی و بعدها رشد و گسترش آن شد. به صورتی که شورای مذکور که در ابتدا با تعداد محدودی کار خود را آغاز کرده بود، اکنون نمایندگان بیش از ۱۱۰ کشور جهان را در بر می گیرد. مهمترین هدف‌هایی که این شورا به عنوان یک سازمان غیرانتفاعی و غیر دولتی دنبال می کند عبارت است از: تشویق، کمک و راهنمایی استادان، هنرمندان و صنعتگران صنایع دستی و همچنین بالا بردن سطح اطلاعات تخصصی و حرفه ای آنها با توجه به زمینه‌های متفاوت فرهنگی موجود در هر یک از کشورهای عضو .حفظ و تقویت صنایع دستی و تجلی آن به عنوان رکن عمده ای از حیات فرهنگی ملتها.

ایجاد همبستگی میان استادان، هنرمندان و صنعتگران دستی سراسر جهان، لازم به توضیح است که از هر کشور تنها یک سازمان می تواند به عنوان نماینده‌ی هنرمندان صنایع دستی آن کشور به عضویت شورا درآید و سازمان صنایع دستی ایران از سال ۱۳۴۷ ه.ش به عنوان سازمان مسئول و متولی صنایع دستی ایران به عضویت شورای جهانی صنایع دستی درآمده است. مهمترین منبع تأمین هزینه‌های شورا، کمک سالیانه‌ی کشورهای عضو است که در قالب حق عضویت پرداخت می شود. ارکان عمده‌ی شورا عبارت است از: مجمع عمومی، هیأت اجرایی و پنج مجمع منطقه ای برای آسیا و اقیانوسیه، آفریقا، اروپا، آمریکای شمالی و آمریکای لاتین که در رأس هر یک از آنها یکی از معاونان شورای جهانی صنایع دستی قرار دارد. مجامع عمومی هر چهار سال یک بار و مجامع منطقه ای به طور سالانه در یکی از کشورهای عضو تشکیل جلسه می دهد و طی آن درباره‌ی موضوعاتی که قبلاً از طریق تماس دبیرخانه‌ی شورا با اعضاء در دستور کار قرار گرفته است، بحث و تبادل نظر می کنند. سایر فعالیت‌های شورا برای رسیدن به اهداف یاد شده عبارت است از:

– ایجاد ارتباط با سایر سازمان‌های بین المللی و استفاده از کمک‌های آنها نظیر: «سازمان یونسکو»، «برنامه‌ی عمران ملل متحد» و «بانک جهانی»

– تماس و مذاکره با اتحادیه‌های اقتصادی بین المللی همچون «جامعه اروپا» در مورد تعدیل حقوق گمرکی و ایجاد تسهیلات بیشتر برای ورود صنایع دستی از کشورهای آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین.

– فراهم کردن زمینه و ایجاد ارتباط برای مبادله‌ی کارشناس و کارآموز میان ممالک عضو

– برگزاری کنفرانس ها، سمینارها و نمایشگاه‌های بین المللی صنایع دستی

– تهیه و انتشار کتاب ‌ها و گزارش‌های تخصصی و همچنین تهیه‌ی نشریه ای خبری که حاوی رویدادهای مختلف صنایع دستی در سطح جهان است. روی هم رفته مهمترین نتیجه ای که از تلاش‌های جهانی صنایع دستی حاصل شده. جلب توجه دولتها نسبت به اهمیت فوق العاده‌ی صنایع دستی در زندگی فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی ملتهایشان است. کشورهای فعال عضو شورای جهانی صنایع دستی عبارتند از: کشورهای آسیا و اقیانوسیه، جمهوری اسلامی ایران، چین، هند، پاکستان، تایلند، سریلانکا، اندونزی، بنگلادش، جمهوری کره، نپال، استرالیا، مالزی، لائوس، ژاپن، فیجی، عربستان سعودی، لبنان، فیلیپین و برونئی

– کشورهای اروپایی: فرانسه، آلمان، اسپانیا، ایتالیا، یونان، بلژیک، هلند، سوئد، جمهوری چک، انگلیسی، قبرسی و مجارستان.

– کشورهای آمریکای لاتین: مکزیک، کلمبیا، اروگوئه، برزیل، اکوادور و گواتمالا

– کشورهای آمریکای شمالی: ایالات متحده‌ی آمریکا و کانادا.

– کشورهای آفریقایی: مغرب، مصر، تونس، اتیوپی، کامرون، سنگال، نیجریه، آفریقای جنوبی و زیمباوه. شورا، روز دهم ژوئن (برابر با بیستم و یا بعضاً بیست و یکم خرداد ماه) هر سال را به عنوان روز جهانی صنایع دستی تعیین کرده که معمولاً در کشورهای عضو، همراه با مراسم انتخاب و گرامی داشت هنرمندان برگزیده، برپایی نمایشگاهها و سمینارها و ایراد سخنرانی درباره‌ی اهمیت جنبه‌های گوناگون صنایع دستی است.

مرکز بین المللی ترویج صنایع دستی

(Centre International de promotion de Artisanat (CIPA

«سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد» (یونسکو) در دهه‌ی ۹۰ میلادی، نظر به اهمیت موضوع صنایع دستی در سطح جهانی «اقدام به تأسیس مرکز بین المللی ترویج صنایع دستی» کرده است که تاکنون موفقیت‌هایی را هم در بسط و گسترش صنایع دستی در کشورهای مختلف داشته است.

مرکز مطالعات تاریخی، هنری و فرهنگی سازمان کنفرانس اسلامی IRCICA

این سازمان تخصصی به منظور احیاء و ترویج صنایع دستی در میان ممالک اسلامی – که بسیاری از آنها دارای صنایع دستی پر پیشینه و غنی و با دست اندرکاران بسیار است تشکیل شده است.

انجمن ترویج و توسعه‌ی صنایع دستی AHPADA

«انجمن ترویج و توسعه‌ی صنایع دستی»نقش صنایع دستی در صنعت گردشگری وابسته به «اتحادیه‌های ملت‌های جنوب شرق آسیا» (ASEAN) است که بدیهی است فعالیت اصلی و عمده‌ی آن بر موضوع اشاعه و گسترش صنایع دستی در بین عضو اتحادیه‌ی مذکور متمرکز است.

 

1 دیدگاه. Leave new

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
You need to agree with the terms to proceed

آرشیو مطالب: